HÌNH ẢNH

      

Chương trình phát thanh sáng 28/3/2019

Để di tích không bị lãng quên
19/07/2021 5:16:00 CH
Lượt xem: 97

Từ lâu, Nghĩa Lộ không chỉ được biết đến là mảnh đất của những điệu xòe, câu khắp, những lễ hội thu hút lượng du khách đông nhất nhì tỉnh Yên Bái. Nghĩa Lộ còn được biết đến là mảnh đất của những di tích lịch sử, văn hóa. Đây là một trong những yếu tố góp phần phát triển văn hóa, du lịch trong thời gian qua. Bên cạnh sự nở rộ của các hoạt động bảo tồn văn hóa phi vật thể thì công tác giữ gìn, phát huy giá trị của các di tích đang là một niềm trăn trở.

Trước khi sáp nhập thêm 7 đơn vị hành chính từ huyện Văn Chấn, trên địa bàn thị xã có di tích quốc gia Căng và Đồn Nghĩa Lộ và di tích cấp tỉnh Đền Cầm Hánh. Ngoài ra còn có Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh (là chi nhánh của Bảo tàng Hồ Chí Minh). Các di tích này đã được đầu tư tu bổ, tôn tạo qua nhiều giai đoạn và được coi là địa chỉ đỏ đối với công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa cho cán bộ, nhân dân trong vùng. Trong đó, di tích Căng và Đồn Nghĩa Lộ cùng với Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là điểm đến yêu thích của nhiều du khách. Hàng năm, các hoạt động thắp nến tri ân, tọa đàm, tìm hiểu lịch sử, dâng hương tưởng niệm, chăm sóc di tích đã để lại nhiều dấu ấn, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu quê hương, đất nước trong nhân dân, nhất là với đối tượng học sinh trên địa bàn thị xã với trên 10 ngàn lượt học sinh tham gia mỗi năm.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính vào tháng 2/2020, thị xã có thêm 3 di tích (1 di tích quốc gia và 2 di tích cấp tỉnh). Đây là nguồn tài nguyên dồi dào cho phát triển du lịch nhưng cũng đặt ra một vấn đề vốn luôn là điều không mấy dễ dàng đối với công tác quản lý di tích. Đó là làm sao để những di tích ấy không bị lãng quên.

Di tích quốc gia Khu ủy Tây Bắc thuộc xã Phù Nham ghi dấu hoạt động của Khu ủy Tây Bắc trong thời gian từ cuối năm 1953 đến cuối năm 1954, với Văn phòng Khu ủy đặt tại bản Chanh gồm các đơn vị: Dân vận, Phụ nữ, Thanh niên, tổ cố vấn Trung quốc về dân tộc thiểu số; các cơ quan khác như: Công an khu, Đại đội võ trang, Tư pháp - Giáo dục – Tuyên huấn, Y tế, Giao thông, Bưu điện đặt rải rác các thôn, bản của xã Phù Nham, Thanh Lương và Nghĩa Lộ… Tại Văn phòng Khu ủy ở bản Chanh đã diễn ra các cuộc họp quan trọng của Khu ủy triển khai các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương Đảng, Tổng Quân ủy Trung ương. Dưới sự chỉ đạo của Khu ủy Tây Bắc, quân dân Tây Bắc đã anh dũng, kiên cường bám đất, bám làng, quyết tâm cùng quân dân cả nước kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp của Mỹ, đỉnh cao là chiến dịch Tây Bắc (đợt 2) và chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

Di tích cấp tỉnh Nậm Tốc Tát thuộc thôn Hà Khem, xã Thạch Lương, nơi được người Thái đen coi là ranh giới giữa trời và đất, là đường lên “Mường trời” của linh hồn con người sau khi chết, địa danh cổ mang ý nghĩa tâm linh quan trọng mà cho đến ngày nay, người Thái đen vẫn giữ gìn như báu vật thiêng liêng của dân tộc mình. Di tích không chỉ có giá trị đối với người Thái đen ở Mường Lò mà nó còn là địa chỉ tâm linh thiêng liêng của người Thái đen khắp nơi trên thế giới.

Di tích cấp tỉnh thành Viềng Công thuộc thôn Mường Chà và thôn Viềng Công, xã Hạnh Sơn, là di tích quan trọng ghi dấu lại quá trình lịch sử giữ đất giữ mường của nhân dân các dân tộc Mường Lò. Trong đó, nổi bật lên tinh thần đoàn kết, ý chí can trường đấu tranh chống lại kẻ thù xâm lược của nhân dân vùng Mường Lò dưới sự chỉ huy của anh em họ Cầm. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho nghệ thuật quân sự của nhân dân ta thông qua hình thức đắp thành, dựng lũy, tạo thành thành ngăn kiên cố, vững chắc chống lại kẻ thù xâm lược.

Những di tích trên có ý nghĩa lịch sử và văn hóa vô cùng đặc biệt. Đây là những địa chỉ đỏ để các cấp bộ Đảng, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong vùng phát huy truyền thống lịch sử của quê hương, là điểm đến văn hóa mang nét đẹp của tinh thần tìm về nguồn cội. Đối với khách du lịch, những di tích ấy sẽ mang đến những trải nghiệm sâu sắc, giúp du khách hiểu hơn về lịch sử đất và người Mường Lò. Do đó, ngay sau tiếp nhận, thị xã Nghĩa Lộ đã xác định đây là những danh thắng quan trọng cần được khôi phục, bảo tồn, tạo thành điểm đến độc đáo trong hành trình khám phá mảnh đất miền Tây Yên Bái.

Thị xã Nghĩa Lộ đã tiến hành khảo sát thực địa các di tích trên. Hiện trạng các di tích gần như bằng không: Ngoài biển di tích, các hạng mục công trình chỉ được làm tạm bợ, sơ sài (di tích Khu ủy Tây Bắc không có bất cứ hạng mục nào; di tích Nậm Tốc Tát chỉ có một miếu nhỏ dựng tạm, hàng rào phân cách giữa các khu vực làm bằng tre nứa tận dụng; tại thành Viềng Công, những kiến trúc và hệ thống thành lũy đã bị cắt phá nhiều, chỉ còn những đoạn thành ngắn đang bị xâm lấn). Trước thực tế đó, thị xã đã chủ trương khôi phục, tu bổ, tôn tạo các di tích với 2 dự án được phê duyệt vào cuối năm 2020 là dự án khôi phục, tu bổ, tôn tạo di tích Nậm Tốc Tát và dự án khôi phục, tu bổ, tôn tạo di tích thành Viềng Công. Tổng mức kinh phí đầu tư phê duyệt là 2 tỷ đồng từ nguồn ngân sách đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 – 2025.

Đến nay, một số hạng mục công trình đang được triển khai như: Xây dựng miếu thờ, bậc lên miếu, làm sân lát đá, xây tường rào xung quanh miếu, lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng tại di tích Nậm Tốc Tát và khôi phục cổng thành; làm miếu thờ, biển chứng tích tại cổng thành Nam, giếng nước, hệ thống biển chỉ dẫn,… tại di tích thành Viềng Công. Khó khăn lớn nhất không chỉ là công tác quy hoạch mở rộng diện tích khoanh vùng bảo vệ, nguồn kinh phí mà còn là việc làm sống dậy những giá trị đó trong đời sống văn hóa, tinh thần cũng như công tác phát triển du lịch của địa phương sau quá trình đầu tư khôi phục, tu bổ, tôn tạo.

Trước hết, thị xã đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và Ban Quản lý các di tích nghiên cứu xây dựng kế hoạch bảo tồn, phát huy giá trị các di tích trên địa bàn thị xã. Trong đó, công tác tuyên truyền và tổ chức các hoạt động tìm hiểu, trải nghiệm thực địa được đặt lên hàng đầu với nhiều hình thức sinh động. Thời gian tới, sau khi công tác khôi phục, tu bổ, tôn tạo các di tích cơ bản hoàn thành sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi và hình thức tổ chức với quan điểm: Mỗi người dân Nghĩa Lộ đều có thể trở thành một người hướng dẫn du lịch.

Song song với đó, trong định hướng phát triển du lịch giai đoạn 2021 – 2025, tầm nhìn đến năm 2030 và Dự thảo Đề án xây dựng thị xã Nghĩa Lộ thành thị xã văn hóa, du lịch giai đoạn 2021 – 2025, Nghĩa Lộ chú trọng đến việc kết nối các di tích, phát triển loại hình du lịch văn hóa. Chúng ta có thể tin tưởng rằng, với sự nỗ lực, trách nhiệm và tình yêu mảnh đất Mường Lò của các cấp ủy Đảng, chính quyền và người dân Nghĩa Lộ, mỗi di sản vô giá trên địa bàn thị xã trong đó có các di tích sẽ không bị lãng quên. Mỗi di tích đó sẽ là một trải nghiệm trong hành trình ngược thời gian khám phá những giá trị vĩnh cửu đã làm nên một vùng đất, vùng người lịch sử và huyền thoại.

 

 

Tuấn Minh

LỊCH CÔNG TÁC